Agentic commerce, yapay zekâ ajanının alışverişi kullanıcı adına yürüttüğü modeldir: ajan ürünü araştırır, seçenekleri karşılaştırır, sepeti hazırlar ve kullanıcı onay verdiğinde siparişi satıcıya iletir. Satıcı açısından değişen şey, siparişin tarayıcıdaki bir insandan değil, bir yazılımdan gelmesidir. Ürün, fiyat, stok, kargo ve iade bilgileri makinenin okuyabileceği biçimde değilse ajanın sizi seçeneklere katması zorlaşır.
Amazon'un bu alandaki ilk adımlarından birini Amazon'un Buy for Me özelliği yazımızda incelemiştik. Burada protokollerin bugünkü durumuna ve Türkiye'deki bir mağazanın neye hazırlanabileceğine bakıyoruz. ChatGPT'de ürün görünürlüğünün ayrıntısı ise ChatGPT alışveriş rehberimizde yer alıyor.
Agentic commerce bugün hangi aşamada?
Agentic commerce duyuru aşamasını geçti, ancak ödeme tarafı büyük ölçüde ABD ile sınırlı ve hâlâ deneme yanılmayla şekilleniyor. OpenAI'nin sohbet içi satın alma özelliğinin altı ay içinde kapsam değiştirmesi bunun iyi bir örneği. [1] [2] Google tarafında ortak sepet ve ajanla ödeme özellikleri 2026 boyunca ABD'den başlayarak aşamalı açılıyor. [3]
İpucu: Bu tablo bir e-ticaret yöneticisine iki şey söylüyor. Türkiye'de bu kanaldan satış beklemek için erken. Öte yandan ajanların ihtiyaç duyduğu veri (ürün kimliği, fiyat, stok, kargo ve iade koşulu), Google Merchant Center'da ve site içi aramada zaten ihtiyaç duyduğunuz veriyle aynı; bu hazırlık boşa gitmez.
OpenAI ve Stripe'ın Agentic Commerce Protocol'ü ne getirdi?
Agentic Commerce Protocol (ACP), OpenAI'nin Stripe ve satıcı ortaklarıyla geliştirdiği ve 29 Eylül 2025'te açık kaynak olarak yayımladığı, yapay zekâ ajanı ile satıcı arasında sipariş bilgisinin nasıl taşınacağını tanımlayan açık standarttır. [1] Aynı gün ChatGPT'de Instant Checkout tanıtıldı: ABD'deki Free, Plus ve Pro kullanıcıları, ABD'li Etsy satıcılarından tek ürünlük alışverişi sohbetten çıkmadan tamamlayabiliyordu. Sipariş, ödeme ve teslimat satıcının kendi sistemlerinde kalıyor, satıcı her siparişi kabul ya da reddedebiliyordu.
Güven tarafında OpenAI üç ilke açıkladı: kullanıcı her adımı açıkça onaylar, şifrelenmiş ödeme belirteci yalnız belirli tutar ve belirli satıcı için yetkilendirilir, satıcıyla yalnız siparişi tamamlamaya yetecek veri paylaşılır. [1] Satıcılar tamamlanan satışlardan küçük bir ücret ödüyordu. Stripe kullanmayan satıcılar için Stripe'ın Shared Payment Token API'si ya da protokoldeki Delegated Payments tanımı seçenek olarak sunuldu.
24 Mart 2026'da OpenAI yön değiştirdi. Instant Checkout'un ilk sürümünün istenen esnekliği sağlamadığını, satıcıların kendi ödeme sayfalarını kullanabileceğini ve çabasını ürün keşfine yoğunlaştıracağını duyurdu. [2] ACP bu tarihten sonra ürün akışlarını ve kampanya bilgilerini ChatGPT'ye taşıyan keşif katmanı olarak genişletildi; Shopify satıcılarının ürün verisi ise Shopify Catalog üzerinden ChatGPT'ye zaten bağlı.
Google'ın AP2 ve UCP protokolleri ne yapıyor?
Google'ın Agent Payments Protocol'ü (AP2), bir ajanın kullanıcı adına ödeme yapmaya yetkili olduğunu kanıtlamak için 16 Eylül 2025'te duyurulan açık bir protokoldür. [4] Temelinde "mandate" denen, kriptografik olarak imzalanmış ve sonradan değiştirilemeyen talimat kayıtları var. Kullanıcının isteği bir niyet kaydına (Intent Mandate), onayladığı sepet ise ürünleri ve fiyatı sabitleyen bir sepet kaydına (Cart Mandate) dönüşür; böylece kimin neyi onayladığı belgelenir.
AP2 iki durumu ayırır: kullanıcının o anda onay verdiği alışveriş ve önceden belirlenen koşullar (fiyat sınırı, zaman) gerçekleşince ajanın kendisinin satın aldığı devredilmiş görev. [4] Duyuruda kartlardan anlık banka transferlerine ve stablecoin'lere kadar farklı ödeme türlerinin desteklendiği, protokolün 60'tan fazla kuruluşla birlikte şekillendirildiği belirtiliyor.
Google, 19 Mayıs 2026'daki I/O etkinliğinde Universal Cart adlı ortak sepeti tanıttı ve Arama ile Gemini uygulamasında 2026 yazında ABD'de açılacağını duyurdu. Sepetten ödemeyi Universal Commerce Protocol (UCP) yürütüyor; UCP ile Google üzerinden ödeme önce Kanada ve Avustralya'ya, ardından Birleşik Krallık'a genişleyecek, AP2 ise Google ürünlerine Gemini Spark ile gelecek. [3] Her iki modelde de satıcı, satışın yasal tarafı (merchant of record) olarak kalıyor.
Türkiye'deki bir e-ticaret sitesi için bugünkü durum ne?
Bugün Türkiye'deki bir mağaza bu ödeme deneyimlerinin hiçbirine katılamıyor. Instant Checkout yalnız ABD'deki kullanıcı ve satıcılarla başladı ve sonra geri planda kaldı; Google'ın UCP ile ödeme özelliği ABD'de başladı ve duyurulan genişleme listesinde Türkiye yer almıyor. [1] [2] [3] Planlarınıza bu başlığı "izlenecek" diye yazın, "bu çeyrek yapılacak" diye değil.
29.09.2025 OpenAI ve Stripe, Agentic Commerce Protocol'ü yayımladı
24.03.2026 OpenAI sohbet içi ödemeden satıcının kendi ödeme sayfasına döndü
19.05.2026 Google Universal Cart'ı duyurdu; ABD'de açılıyor
Yerel ödeme tarafı da ayrı bir soru. ACP'nin ilk ödeme uygulaması Stripe'ın belirteciyle, Google'ın ödeme akışı Google Pay ile çalışıyor. [1] [3] Mağazanız iyzico, PayTR ya da bir banka sanal POS'u kullanıyorsa, bu protokollerin sizin altyapınızla ne zaman çalışacağını ödeme kuruluşunuzun yol haritası belirleyecek. Ajan aracılığıyla verilen siparişte mesafeli satış sözleşmesinin ve ön bilgilendirmenin alıcıya nasıl sunulacağını da hukuk danışmanınızla ayrıca değerlendirin.
Mağazanızı yapay zekâ ajanlarına nasıl hazırlarsınız?
Ajanların okuyabildiği şeyle başlayın: ürün verisi. Her üründe barkod (GTIN), marka, model, varyant özellikleri, güncel fiyat, stok, kargo süresi ve iade koşulu eksiksiz ve her kanalda aynı olmalı. Bir ajan "42 numara, siyah, üç günde teslim" koşuluyla arama yaptığında bu bilgilerden biri eksikse ürününüz karşılaştırmaya giremez.
| Hazırlık alanı | Ajan için neden gerekli | Bugün yapılacak iş |
|---|---|---|
| Ürün kimliği | Aynı ürünü farklı satıcılar arasında eşleştirmek | GTIN, marka ve model alanlarını doldurun |
| Fiyat ve stok | Bütçe ve teslimat koşulunu doğrulamak | Site, pazaryeri ve Merchant Center fiyatını eşitleyin |
| Kargo ve iade koşulu | Kullanıcıya sipariş öncesinde koşulu göstermek | Süreyi, ücreti ve iade adımını ürün sayfasına yazın |
| Ödeme altyapısı | Yetkilendirilmiş ödemeyi almak | Ödeme kuruluşunuza ajan ödemeleri planını sorun |
| Sipariş kaydı | İtiraz ve iadede kanıt göstermek | Siparişin kaynağını, onay zamanını ve tutarını saklayın |
Dikkat: Ajan siparişleri dolandırıcılık kontrolüne yeni bir soru ekliyor: siparişi gerçekten kullanıcı mı onayladı? AP2'deki imzalı sepet kaydı ve ACP'deki tutar ve satıcıyla sınırlı ödeme belirteci bu soruya yanıt vermek için tasarlandı. [1] [4] Kendi tarafınızda da siparişin hangi kanaldan geldiğini ve hangi fiyatla onaylandığını kayıt altına alın. Güvenli ödeme sistemleri yazımızdaki temel kontroller ajan siparişleri için de geçerli.
Bu alanda yatırımı ne zaman yapmalısınız?
Ürün verisi ve politika sayfaları için şimdi, ödeme entegrasyonu için ise Türkiye'de bir ödeme kuruluşu ya da altyapı sağlayıcısı resmî destek açıkladığında. Veri işi Google Alışveriş, site içi arama ve pazaryeri ilanlarında bugün de karşılığını verir. Ödeme entegrasyonu ise bugün Türkiye'de bağlanacak bir kanal olmadığı için yalnız masraf yazar.
ABD'ye e-ihracat yapıyorsanız takvimi öne çekmek mantıklı olabilir; Shopify kullanıyorsanız ürün veriniz ChatGPT'ye zaten bağlı. [2] Yapay zekâ projelerinin genel sırasını e-ticarette yapay zekâ danışmanlığı yazımızda ele aldık.
Ürün verinizden 20-30 ürünlük bir dışa aktarımı, kargo ve iade sayfanızın adresini ve kullandığınız ödeme altyapısını paylaşarak ajan alışverişine hazırlık için değerlendirme talep edebilirsiniz. WebAction'ın GEO ve yapay zekâ görünürlüğü hizmeti kapsamında bu kanalların ülke kapsamını takip ediyor ve verinizi buna göre önceliklendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Agentic commerce ile klasik e-ticaret arasındaki fark nedir?
Klasik e-ticarette kullanıcı siteyi kendisi gezer ve ödemeyi kendisi yapar. Agentic commerce'te araştırma, karşılaştırma ve sepet hazırlığını bir yapay zekâ ajanı yürütür; ödeme kullanıcının onayıyla ya da önceden belirlediği sınırlar içinde başlatılır.
ChatGPT'de Instant Checkout hâlâ kullanılıyor mu?
OpenAI, 24 Mart 2026'da Instant Checkout'un ilk sürümünün yeterli esnekliği sağlamadığını belirterek satıcıların kendi ödeme sayfalarını kullanabileceğini duyurdu. Şirket bu tarihten sonra önceliği ürün keşfine verdi.
AP2 Türkiye'deki mağazalar için ne zaman geçerli olacak?
AP2 açık bir protokol ve teknik belgeleri herkese açık yayımlandı. Google, protokolü kendi ürünlerine Gemini Spark ile getirmeye başlayacağını duyurdu; duyurularda Türkiye için bir takvim yer almıyor.
Ajanla verilen siparişte iade nasıl işler?
Duyurulan modellerde satıcı satışın yasal tarafı olarak kalır; teslimat, iade ve müşteri desteği satıcının sorumluluğundadır. Bu yüzden iade koşulunuzun bir ajanın okuyabileceği netlikte yazılmış olması gerekir.
Kaynaklar
- OpenAI — Buy it in ChatGPT: Instant Checkout and the Agentic Commerce Protocol (29.09.2025) (29.09.2025)
- OpenAI — Powering Product Discovery in ChatGPT (24.03.2026) (24.03.2026)
- Google — Universal Cart ve ajanla alışveriş, Google I/O 2026 (19.05.2026) (19.05.2026)
- Google Cloud — Announcing Agent Payments Protocol (AP2) (16.09.2025) (16.09.2025)
İhtiyacınızı konuşalım, ilk adımı belirleyelim.
Talebinizi bırakın; ekibimiz ihtiyacınızı dinlesin ve uygun kapsamı paylaşsın.
- Ücretsiz ve yükümlülüksüz
- Çalışma saatlerinde geri arama
