Yurt dışına mal satarken fiyat kadar önemli olan soru, masrafın ve riskin nerede el değiştirdiğidir. Incoterms kuralları bu soruyu üç harfle yanıtlar ve DAP, özellikle kapıya kadar teslim isteyen alıcılarla sık kullanılır. Bu yazıda DAP'ın tarafları neyle yükümlü kıldığını, benzer kurallardan farkını ve e-ihracatta seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
11 Incoterms 2020 kuralı
7 her taşıma türünde kullanılabilen kural (DAP dahil)
1 Ocak 2020 Incoterms 2020'nin yürürlük tarihi
DAP nedir?
DAP (Delivered at Place), Uluslararası Ticaret Odası'nın (ICC) Incoterms 2020 kurallarından biridir. Satıcı, malı kararlaştırılan varış yerinde, gelen taşıma aracının üzerinde ve boşaltmaya hazır olarak alıcının kullanımına bıraktığında teslimini yapmış olur. Varış yeri bir liman olabileceği gibi alıcının deposu ya da fabrikası da olabilir; sözleşmede adres olarak açıkça yazılır: "DAP Almatı, ... deposu, Incoterms 2020" gibi.
DAP'ta kim neyi üstlenir?
- Satıcı: Malı hazırlar, ambalajlar, ihracat gümrük işlemlerini yapar, varış yerine kadar taşımayı ayarlar ve bedelini öder, transit ülke işlemlerini üstlenir; mal teslim edilene kadar hasar ve kayıp riski satıcıdadır.
- Alıcı: Malı araçtan boşaltır, ithalat gümrük işlemlerini yapar, gümrük vergisi, ithalat KDV'si ve harçları öder; teslimden sonraki risk alıcıdadır.
- Boşaltma masrafı: Alıcıya aittir; ancak satıcı bu masrafı kendi taşıma sözleşmesi içinde ödemişse, aksi kararlaştırılmadıkça alıcıdan geri isteyemez.
- Sigorta: Risk varışa kadar satıcıda olsa da DAP satıcıya alıcı adına sigorta yaptırma yükümlülüğü getirmez; satıcı kendi riskini korumak için çoğu zaman taşımayı sigortalatır.
DAP, DPU, DDP ve CPT arasındaki fark
| Kural | Risk alıcıya ne zaman geçer? | Boşaltma | İthalat gümrüğü ve vergiler |
|---|---|---|---|
| CPT (Taşıma Ödenmiş Olarak) | Mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde | Alıcı | Alıcı |
| DAP (Belirlenen Yerde Teslim) | Varış yerinde, boşaltmaya hazır olduğunda | Alıcı | Alıcı |
| DPU (Belirlenen Yerde Boşaltılmış Teslim) | Varış yerinde boşaltıldığında | Satıcı | Alıcı |
| DDP (Gümrük Vergisi Ödenmiş Teslim) | Varış yerinde, boşaltmaya hazır olduğunda | Alıcı | Satıcı |
Pratik ayrım şudur: CPT'de satıcı navlunu öder ama risk yolculuğun başında alıcıya geçer; DAP'ta hem masraf hem risk varışa kadar satıcıdadır. DDP'de satıcı buna ek olarak alıcının ülkesindeki vergiyi de öder. CPT'nin ayrıntıları için CPT teslim şekli nedir, taşıma bedelinin hesabı için navlun nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
E-ihracatta DAP: alıcı kapıda vergi öder mi?
Tüketiciye paketle satışta DAP, "vergiler alıcıdan tahsil edilir" anlamına gelir. Alıcı ürünü teslim alırken gümrük vergisi ve ithalat KDV'si ile karşılaşırsa teslimatı reddedebilir; bu da iade kargosu ve kayıp satış demektir. Hedef pazarınızdaki kurallar son iki yılda değişti:
- Avrupa Birliği: 1 Temmuz 2026'dan beri 150 avroya kadar olan e-ticaret gönderilerinde gümrük muafiyeti yok; gümrük tarife kalemi başına 3 avroluk geçici vergi uygulanıyor ve beyan ile ödeme satıcı ya da ithalatçının sorumluluğunda.
- ABD: 29 Ağustos 2025'ten beri 800 dolar ve altındaki gönderilerde gümrük muafiyeti uygulanmıyor; Haziran 2026'da bu askı süresiz hâle getirildi.
Satıcı için artıları
- Varış ülkesinde vergi mükellefiyeti ve ithalat işlemi yok
- Ürün fiyatı vergi oranından bağımsız kalır
- Kapıya kadar teslimle alıcıya kolaylık sunulur
Eksileri
- Taşıma riski varışa kadar satıcıda
- Tüketici satışında kapıda vergi sürprizi ve teslim reddi riski
- Alıcının gümrükte gecikmesi bekleme masrafı doğurabilir
Dikkat: Eski rehberlerde geçen "DAP'ta varış ülkesindeki iç dağıtım alıcıya aittir" ifadesi eksiktir. Varış yeri alıcının deposu olarak yazıldıysa o noktaya kadar taşıma satıcının yükümlülüğüdür. Sözleşmede varış yerini adres düzeyinde yazın ve Incoterms sürümünü (Incoterms 2020) belirtin.
İpucu: Tüketiciye satışta ürün sayfanıza ve sipariş onayına "gümrük vergisi ve harçlar alıcıya aittir" bilgisini açıkça yazın. Etsy gibi pazaryerlerinde satıyorsanız platformun vergi ayarlarını ayrıca kontrol edin; ayrıntılar Etsy'de nasıl satış yapılır yazımızda.
Yurt dışına satışın genel çerçevesini e-ihracat rehberimizde anlattık. WebAction olarak e-ticaret danışmanlığında e-ihracat yapacak markaların altyapı, pazar ve lojistik planını birlikte kuruyoruz. Sözleşme ve gümrük konularında bir gümrük müşaviri ya da mali müşavirle çalışmanızı öneririz.
Sık sorulan sorular
DAP'ta gümrük vergisini kim öder?
Alıcı öder. DAP'ta ihracat gümrüğü satıcıya, ithalat gümrüğü, gümrük vergisi ve ithalat vergileri alıcıya aittir.
DAP ile DDP arasındaki fark nedir?
İkisinde de satıcı malı varış yerine kadar götürür. DDP'de satıcı buna ek olarak ithalat gümrük işlemlerini yapar ve vergileri öder; DAP'ta bunlar alıcıdadır.
DAP'ta risk ne zaman alıcıya geçer?
Mal, kararlaştırılan varış yerinde taşıma aracının üzerinde boşaltmaya hazır olarak alıcının kullanımına bırakıldığında risk alıcıya geçer.
DAP'ta sigortayı kim yaptırır?
Kural taraflara sigorta yükümlülüğü getirmez. Risk varışa kadar satıcıda olduğu için satıcı çoğunlukla kendi yararına taşıma sigortası yaptırır.
Kaynaklar
- ICC, Incoterms rules (28.09.2026)
- International Trade Administration, Know your Incoterms (28.09.2026)
- Trade Finance Global, DAP Incoterms 2020 rule (28.09.2026)
- Avrupa Komisyonu, €3 customs duty for low-value parcels (28.09.2026)
- ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP), de minimis askıya alma bilgi notu (28.09.2026)
