Navlun, taşıma hizmeti için ödenen bedeldir. Hesaplama taşıma türüne, güzergâha, ağırlığa, hacme ve sözleşme koşullarına göre değişir; her gönderide tek bir desi formülü kullanılmaz. Teklifleri karşılaştırırken yakıt, elleçleme, gümrük ve teslimat gibi ek kalemlerin dahil olup olmadığını sorun. Böylece görünen taşıma bedeliyle toplam maliyeti ayırabilirsiniz.
÷ 3.000 yurt içi kargoda desi (Yurtiçi Kargo)
÷ 5.000 uluslararası ekspres kargo (DHL Express)
÷ 6.000 hava kargo (IATA standardı)
1 m³ = 1.000 kg deniz yolu parça yük (LCL)
Navlun nedir?
Navlun, bir malın bir noktadan diğerine taşınması için taşıyıcıya ödenen bedeldir. Terim en çok deniz yolu ve dış ticarette kullanılsa da kara, hava ve demir yolu taşımacılığını da kapsar. Navlun yalnız ana taşıma ücretini ifade edebilir ya da yakıt farkı, liman ve belge masrafları gibi ek kalemlerle birlikte "her şey dahil" teklif edilebilir.
Ücrete esas ağırlık: hesabın temeli
Taşıyıcılar bir gönderi için iki değer hesaplar: tartıda çıkan gerçek (brüt) ağırlık ve paketin ölçülerinden bulunan hacim ağırlığı. Faturalandırmada ikisinden büyük olan kullanılır. Yurtiçi Kargo bunu şöyle tanımlar: gönderinin hacmi (dm³) üçe bölünür, ağırlıkla karşılaştırılır ve büyük olan "ücrete esas ağırlık" olur. Hacmi santimetreyle hesapladığınızda bu, en × boy × yükseklik / 3.000 formülüne denk gelir; Türkiye'de buna desi denir.
| Taşıma türü | Hacim ağırlığı formülü | 1 m³ kaç kg sayılır? |
|---|---|---|
| Yurt içi kargo (Yurtiçi Kargo) | En × boy × yükseklik (cm) / 3.000 | ≈ 333 kg |
| Uluslararası ekspres kargo (DHL Express) | En × boy × yükseklik (cm) / 5.000 | 200 kg |
| Hava kargo | En × boy × yükseklik (cm) / 6.000 | ≈ 166,67 kg |
| Deniz yolu parça yük (LCL) | Hacim (m³) ile ağırlık (ton) karşılaştırılır | 1.000 kg |
Adım adım navlun hesabı: dört örnek
- Yurt içi kargo 40 × 30 × 20 cm ölçülerinde, 3 kg gelen bir koli: 24.000 / 3.000 = 8 desi. Desi gerçek ağırlıktan büyük olduğu için ücret 8 desi üzerinden hesaplanır.
- Uluslararası ekspres kargo 50 × 40 × 30 cm'lik bir koli DHL Express formülüyle 60.000 / 5.000 = 12 kg hacim ağırlığına sahiptir. Koli 7 kg gelse bile 12 kg ücretlendirilir.
- Hava kargo 100 × 60 × 30 cm'lik bir sandık 180.000 / 6.000 = 30 kg hacim ağırlığı verir. Sandık 50 kg ise 50 kg, 20 kg ise 30 kg üzerinden ödeme yapılır.
- Deniz yolu parça yük 2,5 m³ hacimli ve 1.800 kg ağırlığındaki bir yükte 1,8 ton ile 2,5 m³ karşılaştırılır; büyük olan 2,5 birim üzerinden navlun hesaplanır. Toplam navlun, bu birimin taşıyıcının birim fiyatıyla çarpımı ve ek masraflardan oluşur.
İpucu: Ölçüyü ürünün değil, dış kolinin en geniş noktalarından alın. Birkaç santimetrelik fazla boşluk, özellikle ÷ 3.000 kullanılan yurt içi kargoda desiyi bir üst kademeye taşıyabilir.
Navluna eklenen kalemler
Özellikle uluslararası taşımada teklifteki birim fiyat, ödeyeceğiniz toplam tutar değildir. Teklifi karşılaştırmadan önce şu kalemlerin dahil olup olmadığını sorun:
- Yakıt ek ücreti (deniz yolunda BAF olarak geçer)
- Liman ve terminal elleçleme masrafları (THC)
- Belge ve konşimento düzenleme ücretleri
- Gümrükleme ve gümrük müşavirliği hizmeti
- Yükleme, boşaltma ve limandan kapıya iç taşıma
- Nakliyat sigortası
- Tehlikeli madde, soğuk zincir ya da ağır yük gibi özel taşıma farkları
Navlunu kim öder? Incoterms ve ödeme şekli
Dış ticarette navlunu kimin ödeyeceğini satış sözleşmesindeki teslim şekli belirler. Uluslararası Ticaret Odası'nın (ICC) kuralları olan Incoterms'in güncel sürümü, 1 Ocak 2020'de yürürlüğe giren Incoterms 2020'dir. Kabaca: EXW, FCA ve FOB'da ana taşımayı alıcı öder; CFR, CIF, CPT ve CIP'te satıcı ana navlunu varış limanına ya da noktasına kadar öder; DAP, DPU ve DDP'de ise taşıma varış yerine kadar satıcıdadır. Ayrıntılar için CPT teslim şekli ve DAP nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
Konşimentoda ise ödeme şekli iki terimle görünür: freight prepaid navlunun yüklemede satıcı tarafından ödendiğini, freight collect varışta alıcının ödeyeceğini gösterir.
Dikkat: İthalatta Türkiye'deki giriş yerine kadar yapılan taşıma ve sigorta giderleri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 27. maddesi gereği gümrük kıymetine eklenir. Yani navlun, ödeyeceğiniz gümrük vergisini ve ithalat vergilerini de büyütür. Maliyet hesabını bir gümrük müşaviri ya da mali müşavirle birlikte yapın.
Navlun maliyetini düşürmenin yolları
- Ambalajı ürüne göre seçin: Standart tek kutu yerine birkaç koli ölçüsüyle çalışmak, hacim ağırlığını doğrudan düşürür.
- Ürün sayfasına desi bilgisi girin: E-ticaret altyapınızda doğru desi ve ağırlık tanımlıysa kargo ücreti sepette doğru hesaplanır.
- Gönderileri birleştirin: Parça yükte birden fazla küçük gönderiyi tek sevkiyatta toplamak birim maliyeti azaltır.
- Hacminize göre anlaşma yapın: Düzenli gönderi yapıyorsanız liste fiyatı yerine firmaya özel tarife isteyin; süreci kargo anlaşması nasıl yapılır yazımızda anlattık.
- Birden fazla teklifi aynı kapsamla karşılaştırın: Ek kalemleri eşitlemeden yapılan karşılaştırma yanıltıcıdır.
Yurt dışına satış yapıyorsanız süreci e-ihracat rehberimizde, ekspres kargo seçeneklerini FedEx ile uluslararası kargo yazımızda bulabilirsiniz. WebAction olarak IdeaSoft, ikas, Ticimax, T-Soft, Shopify ve WooCommerce kurulumlarında kargo entegrasyonunu ve ürünlerin desi tanımlarını e-ticaret kurulum hizmetimizin parçası olarak yapıyoruz.
Gönderim bölgesi de fiyat karşılaştırmasını değiştirir. KKTC'ye satış planlıyorsanız yerel teslimat teklifini doğrudan kullanmayın; Türkiye'den KKTC'ye kargo gönderimi rehberindeki belge, taşıyıcı ve ek masraf sorularını ayrıca değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Desi nasıl hesaplanır?
Kolinin en, boy ve yüksekliği santimetre olarak çarpılır ve 3.000'e bölünür. Çıkan desi gerçek ağırlıkla karşılaştırılır; büyük olan değer kargo ücretinin hesabında kullanılır.
Navlun ile kargo ücreti aynı şey mi?
İkisi de taşıma bedelidir. Kargo ücreti genellikle koli bazlı, her şey dahil bir tarifeyle ödenir; navlun ise daha çok dış ticarette ve yük taşımacılığında kullanılır ve üzerine liman, belge, gümrük gibi ek kalemler eklenebilir.
Hava kargoda 1 metreküp kaç kilo sayılır?
Hava kargoda kullanılan 6.000 bölenine göre 1 m³ yaklaşık 166,67 kg kabul edilir. Uluslararası ekspres kargoda DHL Express 1 m³'ü 200 kg sayar.
Deniz yolunda navlun neye göre hesaplanır?
Tam konteynerde (FCL) konteyner başına fiyat uygulanır. Parça yükte (LCL) hacim ve ağırlık karşılaştırılır; 1 m³ 1.000 kg kabul edilir ve büyük olan birim üzerinden ücretlendirilir.
Kaynaklar
- Yurtiçi Kargo, Fiyat nasıl hesaplanıyor? (28.09.2026)
- DHL Express, How do I calculate the volumetric weight? (28.09.2026)
- Maersk, Air cargo chargeable weight calculation explained (28.09.2026)
- Maersk, Terms for Less than Container Load (LCL) (28.09.2026)
- ICC, Incoterms rules (28.09.2026)
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu (28.09.2026)
